Аннотация
Макалада тамак-аш өндүрүшүндө жана күнүмдүк турмушта желим идиштерди колдонууда экологиялык көйгөйлөр, айлана-чөйрөнүн булганышы жана азык-түлүк коопсуздугу талкууланат. Бир жолу колдонулуучу пластмасса идиштер жана таңгактоочу материалдар республикада, өзгөчө тамак-аш өнөр жайында көп колдонулуп жаткандыгы аныкталды. Полимердик синтетикалык идиштерди жана материалдарды өндүрүү, колдонуу жана кайра иштетүү боюнча маалыматтык материалдарды талдоо айлана-чөйрөгө жана адамдардын ден соолугуна коркунучтун олуттуу масштабын далилдейт. Полиэтилен баштыктарды жана таңгактарды колдонууга мыйзамдык чектөөлөр боюнча пикирлерди кароо боюнча респонденттердин сурамжылоонун жыйынтыктары келтирилген. Коомдо полиэтилен баштыктарды жана пластик идиштерди колдонуу боюнча туура жүрүм-турумду калыптандыруу бардык кызыкдар тараптардын, анын ичинде мамлекеттик органдардын да, экологиялык бейөкмөт уюмдардын да убактысын, ресурстарын жана күч-аракетин талап кылат
Негизги сөздөр
Колдонулган булактар
[1] Da Costa, J.M., Kato, L.S., Galvan, D., Lelis, C.A., Saraiva, T., Conte-Junior, C.A. (2023). Occurrence of phthalates in different food matrices: A systematic review of the main sources of contamination and potential risks. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 22(3), 2177-2203. doi: 10.1111/1541-4337.13140.
[2] FAO Food Safety and Quality Group. (n.d.). The burden of foodborne diseases and the benefits of investing in food safety. Retrieved from http://www.fao.org/3/CA2809ru/ca2809ru.pdf.
[3] Feng, D., Li, X., Fan, X., Guo, Y., Zhang, J., Yuan, H., Wang, W., Zhao, T., & Han, T. (2023). Cytotoxicity, endocrine disrupting activity, and chemical analysis of 42 food contact silicone rubber products. Science of The Total Environment, 872, article number 162298. doi: 10.1016/j.scitotenv.2023.162298.
[4] Galimzyanova, G.D., & Fedorov, G.Yu. (2016). Dioxins and their potential danger in the "Human - Environment" ecosystem. Vestnik Magistratury, 1-1(52), 53-54.
[5] Kudryavtseva, G. (n.d.). Ban on the production and sale of packages. Retrieved from https://24.kg/vlast/135863_zapret_proizvodstva_i_prodaji_paketov_pravitelstvo_podgotovilo_postanovlenie/.
[6] Kudryavtseva, T. (n.d.). The fate of plastic bags. Deputies for the introduction of a recycling fee. Retrieved from https://24.kg/ekonomika/185846//.
[7] Moraes, J. (n.d.). Ban on plastic bags. Why has the bill stalled in Kyrgyzstan? Retrieved from https://24.kg/obschestvo/115100/.
[8] Plastic packaging ban for fruits and vegetables. (n.d.). Retrieved from https://foodsmi.com/zakonodatelstvo/zapret-na-plastikovuyu-upakovku-dlya-fruktov-i-ovoshchey/.
[9] Sidorenko, S.A., & Dudla, I.A. (2004). The influence of packaging materials on the quality of food products. Izvestiya vuzov. Pishchevaya Tekhnologiya, 1.
[10] Spiridonov, V. (n.d.). Plastic pollution of the planet. Is there life without plastic? Retrieved from https://ria.ru/20171110/1508554568.html.
[11] Zhuravlev, A. (n.d.). Dozens of tons every day. Bishkek residents throw away food packaging, but most of it can be recycled. Retrieved from https://peshcom.org/articles/plastik-bishkek.
[12] From January 1, 2027, the circulation of plastic is prohibited in Kyrgyzstan. (n.d.). Retrieved from https://www.akchabar.kg/ru/news/s-1-yanvarya-2027-goda-v-kyrgyzstane-zapreshaetsya-proizvodstvo-i-prodazha-plastika/.