Аннотация
Чүй өрөөнүнүн Борбордук болүгүндөгү кадимки боз топурактын сугат айдоо жерлеринин органикалык заттарын толуктоого көмөктөшүүчү эрте жаздагы сидерат - ак горчицаны жашыл жер семирткич катары пайдалануунун экологиялык жана экономикалык натыйжалуулугу боюнча маселелер каралат. Бул сидерат агрардык чарбадагы өсүмдүктөрдүн структурасына агроценоздордун ар түрдүүлүгүн киргизет жана экологиялык маселелерди чечүүгө, топурактын азыктандыруу режимин жакшыртууга, картошканы кайталап өстүрүүдө анын түшүмдүүлүгүн жогорулатууга жардам берет. Өлкөбүздө калктын санынын өсүшү жана анын натыйжасында бир адамга жердин үлүшүнүн азайышы, экономикалык өнүгүүгө, мамлекеттин азык-түлүк коопсуздугун камсыз кылууга оорчулук жаратат жана бул маселеним чечүүдө топурактын асылдуулугу менен айыл чарба өсүмдүктөрүнүн түшүмдүүлүгүн жогорулатуунун объективдүү зарылдыгын чечүү талап кылынат. Эрте жаздагы сидератты жашыл жер семирткич катары пайдалануу менен фитомассаны көп топтоо жана ошондой эле ак горчицаны өстүрүүдө анын биологиялык өзгөчөлүгүн, агротехникасын, өстүрүү жана жыйноо мөөнөттөрүн эске алуу абдан маанилүү
Негизги сөздөр
Колдонулган булактар
[1] Aleksandrov, V.G., Karabaev, N.A., & Zagurskiy, A.V. (2011). Innovative potential of managing soil fertility and plant productivity. In Materials of the II International scientific-practical conference: Problems of rational use of natural resources and environmental protection (pp. 310-313). Moscow-Makhachkala.
[2] Dovban, K.I. (2009). Green manure in modern agriculture: Questions of theory and practice. Minsk: Belarusian Science.
[3] Fedotova, L.S., & Alimbetova, A.V. (2021). Intermediate green manure crops - the basis of biologized technologies. Retrieved from http://potatoveg.ru/ogorodnik/promezhutochnye-sideralnye-kultury-osnova-biologizirovannyx-texnologij.html.
[4] Karabaev, N.A. (2016). Problems of soil resources and agroecology of the Kyrgyz Republic (KR). In Materials of the International scientific-practical conference: Systems for creating a fodder base for animal husbandry based on the intensification of crop production and the use of natural fodder lands of the Republic of Kazakhstan (pp. 498-504). Almalybak.
[5] Karabaev, N.A., Azhybekov, A.S., Yzakanov, T.Zh., & Karabaev, N.N. (2018). Implementation of management innovations in the agro-industrial complex of Kyrgyzstan. In Materials of the International scientific-practical conference: Modern aspects of agricultural development in the South-Western region of the Republic of Kazakhstan (pp. 360-369). Shymkent.
[6] Kolodyazhnyi, A.G. (2022). Post-harvest green manure plants in the service of increasing soil fertility and crop yields. Bulletin of Universities.
[7] Kolodyazhnyi, A.G., Zagurskiy, A.V., & Karabaev, N.N. (2021). The use of green manure plants as green fertilizers serves in solving the country's food security. News of Universities of Kyrgyzstan, 6, 151-154.
[8] Pryanishnikov, D.N. (1965). Selected works. Moscow: Selkhozgiz.