Аннотация
Чатыр-Көл республикада гана эмес, Борбордук Азиядагы антропогендик таасирден жабыркабаган дээрлик жалгыз бийик тоолуу көл болуп эсептелет. Чатыр-Көл корук аймагынын баалуулугу ал жерде тараган уникалдуу топурактарда гана эмес, ошондой эле өсүмдүк жана жаныбарлардын генофондун, анын ичинде Кыргыз Республикасынын Кызыл китебине кирген сейрек кездешүүчү жана жоголуп бара жаткан түрлөрүн сактоодо мааниси чоң. Бул аймакта акыркы топурак изилдөөлөрү акыркы 35-40 жыл аралыгында толук кандуу жүргүзүлбөгөндүктөн, жаратылыштын жана антропогендик таасирлерге сезимтал келген чөлкөмдөгү топурактардын учурдагы абалын аныктоо актуалдуу маселе болуп эсептелет. Макалада, Чатыр-Көл корук аймагында тараган негизги топурактардын учурдагы абалы көрсөтүлгөн. Бул изилдөөлөрдүн натыйжасында корук аймагында мониторинг системасын толук киргизүүгө кызмат кылат
Негизги сөздөр
Колдонулган булактар
[1] Chernova, O.V. (2012). Preservation of natural soils in protected natural areas of the Russian Federation. Izvestiya RAN. Geographical Series, 2, 30-37.
[2] Chernova, O.V. (2016). Assessment of the representativeness of the network of specially protected natural areas in Russia from the perspective of preserving natural soil diversity. Electronic Scientific Publication Almanac Space and Time, 11(1).
[3] Dobrovolsky, G.V. (2000). The role of soils in preserving biodiversity. Soil Science, 6, 694-698.
[4] Dobrovolsky, I.Yu., & Chernov, G.V. (2011). The role of soil in the formation and preservation of biodiversity. Moscow: KMK Scientific Press.
[5] Methodology for correcting soil research materials. (2019). Retrieved from https://cbd.minjust.gov.kg/200323/edition/929182/kg.
[6] Omurova, K.O. (2016). High-mountain state reserves of Kyrgyzstan (on the example of Karatal-Zhapyryk). Retrieved from https://arch.kyrlibnet.kg/uploads/NSUOMUROVA2016-4-1.pdf.
[7] Prisyazhnaya, A.A., Chernova, O.V., & Snakin, V.V. (2016). Development of the system of specially protected natural areas (SPNA) as the basis for preserving the biological diversity of natural complexes. Electronic Scientific Publication Almanac Space and Time, 11(1).
[8] Prisyazhnaya, A.A., Khrisanov, V.R., Mitenko, G.V., Chernova, O.V., & Snakin, V.V. (2016). Analysis of soil diversity in reserves and national parks of Russia. Geodesy and Cartography, 12, 6-14.
[9] Prokhorov, I.S., & Kornevets, K.V. (2018). New directions for the development of specially protected natural areas. Agrochemical Bulletin, 2, 68-70.
[10] Shnitnikov, V.N. (1925). Geological sketch of Dzhetysu. Fauna of Dzhetysu. Soil cover of the Dzhetysu region. Tashkent: Uzbek State Publishing House.
[11] Yashchenko, R. (2006). Reserves of Central Asia and Kazakhstan. Almaty: Tethys Scientific Society.