Аннотация
Европа арктикасынын бугу жайыттарынын тоют өсүмдүктөрүнүн түшүмдүүлүгүн (ст) жана запастарын комплекстүү мейкиндик-убактылуу баалоо үчүн спектр зоналык спутниктик сүрөткө тартуу материалдарын колдонуу мүмкүнчүлүгүнүн анализи келтирилген. Тундра фитоценоздоруна көмүртектин фотосинтездик агымынын өзгөрүүсүнүн жана акыркы он жылдыктардын климаттык термелүүлөрүнүн таасири астында спектрдик чоңдуктар боюнча анын убактылуу өзгөрүүлөрүнүн өзгөчөлүктөрүн мүнөздөөчү моделдер иштелип чыккан. Съемка боюнча съемка (ССЕРД13СОВЕД1) 2000-2022-жылдардагы мезгил. Арктика аймагынын айрым секторлорунун тундра жамааттарынын жер үстүндөгү биомассасынын запастарынын статистикалык маанилүү өзгөрүүлөрү аныкталды. 2000-2022-жылдары тундра жамааттарынын көпчүлүгүндө жашыл тоют запастарынын жалпы өсүшү байкалган. Спутниктен байкалган өндүрүмдүүлүктүн өсүшү абанын жер бетиндеги температурасынын (ПТВ) өсүү фазасынын башталышы жана өнүгүшү менен дал келет
Негизги сөздөр
Колдонулган булактар
[1] Bazilevich, N.I. (1993). Biological productivity of ecosystems of Northern Eurasia. Moscow: Nauka.
[2] Elsakov, V.V. (2012). Satellite survey in assessing the productivity of ecosystems in the European North. Current Problems in Remote Sensing of the Earth from Space, 9(1), 71-79.
[3] Elsakov, V.V. (2017). Spatial and interannual heterogeneity of vegetation cover changes in the Eurasian tundra zone according to MODIS survey data 2000-2016. Current Problems in Remote Sensing of the Earth from Space, 14(6), 56-72. doi: 10.21046/2070-7401-2017-14-6-56-72.
[4] Elsakov, V.V. (2023). Influence of the detail of aerospace images on the results of classification of tundra plant communities. Current Problems in Remote Sensing of the Earth from Space, 20(1), 156-168.
[5] Elsakov, V.V., & Shchanov, V.M. (2019). Modern changes in the vegetation cover of reindeer pastures in the Timan tundra based on the analysis of satellite survey data. Current Problems in Remote Sensing of the Earth from Space, 16(2), 128-142. doi: 10.21046/2070-7401-2019-16-2-128-142.
[6] Elsakov, V.V., Shchanov, V.M., & Polikarpova, N.V. (2017). Analysis of the gross stock and projective cover of lichens in the ground cover of phytocenoses of the Pasvik State Nature Reserve. Current Problems in Remote Sensing of the Earth from Space, 14(2), 72-83.
[7] Goetz, S.C., Bunn, A.G., Fiske, G.J., & Houghton, R.A. (2005). Satellite-observed photosynthetic trends across boreal North America associated with climate and fire disturbance. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 102(38), 13521-13525.