Аннотация
Жылкылардын 1-4-типтеги герпесвирустары (VHF-1 жана VHF-4) дүйнөдөгү жылкылардын ичинен эң көп табылган вирустук артерииттер жана жылкынын сасык тумоосу менен бирге коркунучтуу жана олуттуу экономикалык жоготууларга алып келет. Кыргызстандын аймагында массалык кулун салуунун мезгилдүү толкундары башталгандан кийин 2010-жылы бооз бээлерден VGL-1 жана VGL-4 антителолору табылган (Ахмеджанов М.А.). Биринчи VGL-1 изоляты 2014жылдын февраль айында Ысык-Көл облусунан кулун салган бээнин кулунунан түйүлдүктүн патологиялык материалдарынан бөлүнүп алынган (Ахмеджанов М.А.). 2008-жылдан азыркы учурга чейин биздин республиканын аймактарында жылкылардын массалык түрдө өз алдынча кулун салуу учурлары мезгил-мезгили менен катталып келет. Негизинен биздин республиканын жылкыларынын арасында инфекция аборттук формада жүрөт. Бирок, ошондой эле нерв формасы менен ылаңдаган учурлар болгон, ал кийинчерээк абортко гана эмес, жарым жартылай же толук нерв шал оорусуна да алып келет. Мындай оор учурда ылаң жылкылар өлүмгө дуушар болот. Изилдөөнүн максаты республиканын түндүк аймагындагы жылкылардын VGL-1 жана VGL-4 вирусунун таралуу даражасын көзөмөлдөө жана изилдөө
Негизги сөздөр
Колдонулган булактар
[1] Akhmedzhanov, M.A. (2020). Molecular-genetic characterization of equine herpesvirus. (PhD dissertation in Biological Sciences, Bishkek, Kyrgyz Republic).
[2] Alekseenkova, S.V., Yurov, G.K., & Yurov, K.P. (2011). Diagnosis of viral diseases in horses using PCR. Russian Veterinary Journal, 3, 37-39.
[3] Neustroev, M.P., & Yurov, K.P. (2006). New means and methods for preventing infectious diseases in herd-kept horses. Reports of the Russian Academy of Agricultural Sciences, 1, 54-56.
[4] Nugent, J., Birch-Machin, I., Smith, K.C., Mumford, J.A., Swann, Z., Newton, J.R., Bowden, R.J., Allen, G.P., & Davis-Poynter, N. (2006). Analysis of Equid Herpesvirus 1 strain variation reveals a point mutation of the DNA polymerase strongly associated with neuropathogenic versus nonneuropathogenic disease outbreaks. Journal of Virology, 80(8), 4047-4060.
[5] Syurin, V.N., Samuilenko, A.Ya., Soloviev, B.V., & Fomina, N.V. (1998). Viral diseases of animals. Moscow: VNITIBP.
[6] Yurov, K.P. (1984). Prevention of viral diseases in horses. Moscow: KolosS.